Kierownik: prof dr hab. med. A. Basta, Klinika Ginekologii i Onkologii UJCM w Krakowie; Wykonawca: dr hab. n. med. Łukasz Wicherek, Katedra i Klinika Ginekologii Onkologicznej Collegium Medicum w Bydgoszczy,Wykonawca: dr hab. n. med. Jarosław Kalinka, Klinika Perinatologii, UM w Łodzi
Celem projektu jest określenie zmian aktywności komórek układu immunologicznego na poziomie molekularnym zachodzących w doczesnej, surowicy krwi i łożysku podczas ciąży, w wybranych patologiach ciąży oraz w trakcie porodu.
Ten program jest częścią wieloletniego badania prowadzonego nad wyjaśnieniem molekularnych podstaw zjawiska tolerancji immunologicznej matki względem antygenów płodu.Jednym z kluczowych procesów dla powstania tego fenomenu jest zahamowanie aktywności komórek układu immunologicznego matki. Ten fakt jest zrozumiały w przypadku trwania procesu tolerancji, natomiast w przypadku porodu obserwuje się wzrost aktywności komórek układu immunologicznego matki. Ponieważ fenomen tolerancji immunologicznej tworzy wspólnie matka i płód, kluczowymi dla tego procesu są zmiany w obrębie układu immunologicznego matki, endometrium i komórek trofoblastu. Ze względu na to, że podczas porodu przestaje mieć funkcjonalne znaczenie tkanka płodu badania koncentrujemy na endometrium/doczesnej.
Jednym z celów badania jest identyfikacja regulatorowych komórek układu immunologicznego w endometrium/doczesnej w ciąży i podczas porodu, a także ich szczegółowa charakterystyka fenotypowa wraz z oceną aktywności. Spośród komórek biorących udział w tym procesie do badań wybrano Treg (limfocyty CD4+CD25+FOXP3) oraz makrofagi CD14+B7H4+. Stan mikrośrodowiska planujemy ocenić ponadto poprzez zbadanie ekspresji na komórkach endometrium białek o działaniu hamującym względem komórek układu immunologicznego, takich jak RCAS1, HLA-G oraz zbadanie koncentracji form rozpuszczalnych tych białek.
Wstępne wyniki pozwoliły opublikować następujące prace: Gałązka K, Wicherek Ł, Pitynski K, Kijowski J, Zając K, Bednarek W, Dutsch-Wicherek M, Rytlewski K, Kalinka J, Basta A, Majka M. Changes in the subpopulation of CD25+ CD4+ and FOXP3+ regulatory T cells in decidua with respect to the progression of labor at term and the lack of analogical changes in the subpopulation of suppressive B7-H4 macrophages--a preliminary report. Am J Reprod Immunol2009;61:136-46; Wicherek Ł, Basta P, Gałązka K, Mak P, Dancewicz L, Kalinka J.RCAS1 decidual immunoreactivity and RCAS1 serum level during cesarean section with respect to the progression of labor.Am J Reprod Immunol2008;59:152-158; Gałązka K, Wicherek Ł,Sikora J, Czekierdowski A, Banaś T, Bednarek W, Obrzut B, Blecharz P, Reroń A, Kalinka J.RCAS1 Decidual Immunoreactivity during Stillbirth: Immune Cell Presence and Activity.Am J Reprod Immunol 2008;6 0(6):513-22 oraz Wicherek Ł, Basta P, Sikora J, Gałązka K, Rytlewski K, Grabiec M, Lazar A, Kalinka J.RCAS1 decidual immunoreactivity in severe pre-eclampsia: immune cell presence and activity. Am J Reprod Immunol2007;58:358-366).
Badanie jest aktualnie kontynuowane w Klinice Perinatologii, UM w Łodzi oraz zostało rozszerzone o analizę czynników immunologicznych zawartych w płynie owodniowym